Hepatit B ve C – peki ne olacak? Önsöz Hepatit B bulaşmış olan birçok kişi, hastalığı geçirmiş ve bağışıklık kazanmış olabilirler. Diğer geri kalan 15-20 % azınlık grupsa kronik taşıyıcıdır. Bu kitapcık kronik taşıyıcı ve aileleri içindir. Bulaşma yolları, önlem alma ve hepatit B tedavisinden fazla bahsetmiyor. Sadece, yalnız olmadığını anlatmaya çalışıyor. Hepatitis Derneği, Danimarka`da kronik taşıyıcıların sayısını tam olarak bilmiyor, ama 10- 15.000 arası tahmin ediliyor ve halada artış görülmekte. WHO tahminlerine göre, dünya genelinde en az 350 milyon kronik hasta bulunmaktadır. Burada hayatın devam ettiğini, damgalanmış olunmadığını, bilgi eksikliği ve dışlanmalara karşı gelinmesini ve tüm yaşananların gerek kendi içinde, gerekse dışardan gelen tepkilerin gayet normal oldugunu anlatmaya çalışıyoruz. Teşhisin ”kronik hepatit B” olmasının, bir ölüm hükmü olmadığını, ama öyle bir durumki, ciddi bir hastalığa yol açabileceği ve tedavi gerektiren bir hastalık olduğunu açıklamaya çalışıyoruz. Altını çizerekde belirtilirki, tedavisi olan bir hastalıktır, tedavi imkanları sürekli gelişmektedir ve birçok kişi, hepatit B ile yaşayabilir ve hiç farketmeyebilirde. Hepatit B toplumda belirli bir grubun hastalığı değildir, ama hepimize bulaşabilecek bir sıkıntıdır. Hepatit derneğine göre, bilinçli olmak en iyi önlemdir .Hepatit B ye karşı aşılanabilirsin 100% aileni ve kendini korumuş olursun. Hepatit B hakkında bilgi eksikliği, önyargı, yanlış bir anlayış yaratabilir ve bunu yoketmeside zorlaşır. Bu broşür anlayışı artırmak, Hepatit B´yi tanıtmak – ve böylece bulaşmış olan kişilerin, hayatını kolaylaşırmak içindir. Hepatit Derneği 2005

Hepatit B ve C – peki ne olacak?

Hepatit B teşhisi.
Kronik hepatit B hastalığı belirlendiğinde, şok ve şaşkınlık yaşıyorsun. Hastalığın neler getireceğinden korkuyor ve hayat şartlarının, kişiliğinin, rolünün ve itibarinin tehdit edilmiş
olduğu hissediyorsun.
Hayat şartlarının birden değişmesiyle, üzüntü ve kriz yaşıyorsun. Şiddetli psikolojik reaksiyonlar yaşanıyor ve bu normaldir, hastalığın belirlenmesinin verdiği sıkıntı ve hayatındaki tüm değişiklikler, bu yaşanan durumlardan dolayı doğaldır. Bu reaksiyonları anlamak önemlidir, ve normaldir, genelde belirli bir süre sonra yokolacaktır bunlar. O nedenle ilaçlarla hafifletmek yerine, destek ve ilgi ile karşılanmalıdır.


Bu kitapcık hayatı ele almaktadır, bu hastalıkla yaşamak ve hayatta ilerlemekle ilgilidir. Hepatit B bir ölüm tehditi değildir, ve birçoğu kişi hastalığın kötü yanlarını yaşamadan uzun ve mutlu bir yaşam sürdürmektedirler ve tedaviside bulunan bir hastalıktır.
Gelecek böylece tedaviye bağlıdır, gelişim eğer doğru yola gidiyorsa, tedavide daha verimli, hastalık belirtileri ve ardından gelen hastalıklarla, anlayışın artmasıda mümkün olacaktır

Bulaşmış olan kişinin tepkisi, kişiden kişiye değişir.Kimisi hemen tepki gösterir kimisi sonra. Bu konuda etkilenmeyen çok azdır, nedeniyse hepatit B´nin genelde duygusal ve sık görülen fizikselde bir hastalık olmasındandır.
Peşpeşe rahatsızlık verici, birçok değişik krizlerde yaşanmaktadır.
Biopsi yaptırılmalımı?
Tedaviye evet denilmelimi?
Tedavi etkili olacakmı?
Başkalarına bulaşmışmıdır?
Bulaştırmadan çocuk yapılırmı?
Sorular desen çoktur.

Bu nedenle hastalığın getirdiği hayat şartlarına uyum sağlamak, duygu ve tepkilerin aşılmasında, destek almakta çok önemlidir.

Gerçek dışı bir duygu
Birçok kişinin anlattığına göre, teşhis alındığında sanki bir rüya, bir gerçek dışı duygu yada izlediğin bir filmmiş gibi geliyor…..“doktorun hepatit B dediğini duydum, birlikte oturup konuştuk birçok gerekli sorular soruldu, ama cevapları unuttum. Eve nasıl geldiğimi unuttum. Sanki birisi ölmüş gibiydi”. Şok geçirdiğinde herşey birden ağır çekime geçmekte, anlayış ve anlama yeteneğinde azalmakta.

Hepatit B çocuklarada bulaşabilir. Küçük çocuklarda eğer aşı yaptırılmamışsa, bulaşma riski daha yüksektir. Çocugun aileside bu konuda, yetişkin bir hastanın tepki örneklerinin aynısını görecektir. Bu nedenle odaknoktası yalnız çocuk değil, ama yakın aileside teşhisten fazla etkilenmiş olabilir.

Korku
Korku vücutta bambaşka ve yeni bir duyguyla varolmaktadır. Birçogunda kalp atışları hızlanır, terlemeler, bulantı ve baş dönmesi artar. Bu durum hepatit hastalığı belirtileri değildir, bu ciddi bir hastalığın varolduğunun bilincinde olmanın getirdiği ve geçirmek zorunda olduğun bir süreçtir.
Korku, bir stres faktörüde olabilir, aşırı aktif ve yorgun,huzursuz olarakta tepki gösterilir.

Devamlı kafanda düşünceler varken, normal yaşamak zorlaşır. Psikolojik ve fiziksel yorgunluk, birçok kişide uyumak bile imkansızlaşıyor, dönüp duruyorsun, sık sık uyanıyor ve hayatın tehlikelerle dolu olduğuyla ilgili kabuslar görüyorsun. Kendini küçük, korkak, güvensiz, yardıma muhtaçmışsın gibi hissediyorsun.
” Dünyada yapayalnız Palle” gibi. En kötü ihtimalleride düşünmemek zorlaşıyor.Gelecek güvensizleşiyor ve bu güvensizlikte yorucu oluyor ve kabul etmeside zorlaşıyor.
”Siroz olacakmıyım, tedavi fayda edermi, kaç kişi karaciğer kanseri oluyor acaba?” bu sorular devamlı kafanda dolaşıp duruyor. Gelecegi düşündüren bu korku, hastalığın bir diğer tarafıdır. Bunu aşmak ve bununla yaşamasınıda öğrenmek çok önemlidir.

İnkar etmek
Hepatit B olmak, o kadar yorucu olabilirki,bu düşünceyi kaldıramazsın ve inkar ederek, teşhisi kabullenmezsin. Yakınlarının nasıl hareket edeceğinden korkarsın, veya iştekiler nederler acaba diye düşüncelere kapılırsın. Başkalarınada bulaştırdımmı acaba, risklerini anlatmalımıyım. Bazıları için bu ”çok fazla” gelebiliyor ve aldırmıyorlar. Hastalığı kabullenme, bu konuda konuşma, hastalığı daha yaklaştırmakta ve buda korkuyu meydana çıkarmaktadır. O nedende duygularına hakim olmayı denemeli.
Hastalığını inkar etmek, ve bunu bastırmak faydasızdır.Bu şekilde çevrenden önemli olan, destek ve yardımı almama riskinde var.

Kimlere anlatmalısın?
Hepatit B hastalığın olduğunu, hukuken kimselere anlatma mecburiyetin yoktur. Ama tabiki bu moral açısından değişir. Hepatit derneğinin düşüncesine göre, en azından kanınla temas eden, sağlık personeline bunu bildirmelisin. Tabiki dişcinede. Başka kimlere bildirmen gerektiği ise, kendi bileceğin birşeydir.
Malesef birçoğu, bu hastalığa yakalandığını ve bulaşma tehlikesi olduğunu anlattığında, olumsuz bir tepkiyle karşılaşıyor. Buda bilgi ve anlayış eksikliğinden kaynaklanıyor. O nedenle bilgi vermeye kalktığında, yanında bilgiler içeren kitapcıklar bulundurmalısın, böylece yanlış duyumları yokedersin ve birçok sorularıda cevaplamış olursun. Anlayış eksikliğinden bazı durumlarda, kendini dışlamayla karşılaşmaya hazırlamalısın. Etrafındaki insanların kötü olduğu anlamına gelmez bu, ama daha çok önyargı ve bilinmeyene karşı varolan bir korku olarak algılanmalı. Hepatit derneği olarak, korku ve önyargılarla çok sık karşılaşıyoruz. Buradaki gönüllü kişiler hepatit hakkında, çevrede yaşanan sorunlar ve bunların nasıl çözümlenmesi gerekir, bu tür konuş malara alışkın kişilerdir.


Olabilecek hastalik belirtileri?
Kronik hepatit B´nin birçok hastalık belirtisi ve ardından getirdiği hastalıklarda vardır. Hepatit derneğinin tesbitine göre, hastalığın sürecine bakıldığında, test sonuçlarından alınan statü, hastalık belirtisinin derecesi demek değildir.

Birçogu bu hastalıkla ve herhangi bir hastalık belirtisi olmadanda yaşayabilir, ama bazılarıda çok ciddi bir hastalık belirtileri yaşamaktadırlar.
Aşağıda olabilecek hastalık belirtileriyle ilgili bir liste yaptık, vücudun verdigi sinyalleri anlamak birçoğunu rahatlatır:

 

Halsizlik / yorgunluk Eklem ağrıları / kas ağrıları Karın ağrıları / midede hava/ Hazmedememek Karaciğer bölgesinde ağrı ve rahatsızlık Avuc içinin kızarması Terleme- ateş basma, genelde geceleri Gözler ve cildin sarılaşması Dışkının gri, sarı yada açık renk olması İdrarın koyu renk olması Genel olarak halsiz düşme Safra kesesinde taş Sık sık soğuk algınlığı / bağışıklık sisteminin güçsüz kalması Soğuk / sıcağa karşı fazla duyarlılık Kırmızı noktalar halinde kızartı, iz Romatizma gibi ağrılar Hafıza kaybı veya konsantre problemleri Seçkin görememek /değişen görme sorunu Ciltin değişik yerlerine ”ateş basması ”

Yorgunluk
Hepatit olan kişiler çok sık yorgun düşer o kadar aşırı yorgunlukturki, bunu çevren bile anlamakta zorluk çeker. Bu yorgunluk o kadar ağır gelebilirki, güçsüz ve alıngan olursun. ” Artık aile içerisinde günlük yaşamı kaldıramıyorum” ”Evin ve evdeki yapılması gereken görevleri yapamıyorum” ”Günlük hayatımda bir düzenim kalmadı” – gibi konuşmalar en sık duyduğumuz sıkıntılar.Günlük hayatta artık yapamadıklarını yada günlük gereken yardım ihtiyacın olduğunu anlatman çok önemlidir. Unutmaki yorgunluk tembellik değildir, yalnız vücudun dinlenme ve sakinliğe ihtiyacı olduğunu belirten bir sinyaldir. Yardıma ihtiyacın olduğunda, yardım alman bir ayıp değildir – Tam aksine.


Bulaşmış biri olmak ve bulaştırmak
Birçoğu kişi için en kötüsü taşıyıcı olmaktır.Başkalarınada bulaştırma bilincinde olmak, kanının “ kirli” olması düşüncesi, ve kendini sanki ortalıkta dolaşan bulaştırıcı bir bombaymış gibi hissetmen. Böylece başkalarınada bulaştıracağını bilmen, çoğu kez suçluluk duygusu yaratmakta,başka insanlara karşı ilişkileride kısıtlamaktasın.
Bunun sonuçlarıda, genelde kendini kapatıp, yalnızlığa bırakman oluyor.
Bazıları suçluluk duygusu nedeniyle yakınlık ve erotikten uzak durmakta.Yine buradada sebep, bilgi eksikliğidir. Bu nedenle hastalığın hakkında bilgilenmelisin, neler olduğunu, bulaşma yollarını öğrenip ve hayatını yaşamalısın.

Hepatit B geçmişte yaptığından dolayı, bir ceza değildir ama bulaşıcı bir durumdur, ilerde ciddi bir hastalığa dönüşebilecek bir hastalıktır.
Bu nedenle, hep varolan bu hastalığını ve geleceği, kaygı ve düşüncelerini yakınlarınla herzaman konuşman çok önemlidir.
Olanları kelimeye dökmek zordur, Mesela olabilecekler düşüncesi, hayaller gibi.
Ama Hepatit B´nin verdigi bu problemleri ve güvensizlikleri kabullenmen, hayatta ilerlemen ve hazırlıklı olmanı sağlayacaktır.

Teşhis & tedavi
Hepatit B kronik enfeksiyon üç aşamaya ayrılır: Birincisine hekim dilinde bağışık tolerans aşaması denir:
Kişide virus çoktur, ama karaciğerinde iltihap yoktur. Bu daha sık çocuklarda görülür. İkinciside bağışıklık reaksiyon aşamasıdır: Kişinin kanında az bir miktarda virus var, ama karaciğerinde ise kronik iltihap vardır. Buda yetersiz bağışıklık sistemi olan kişilerde görülür. Üçüncü aşama ise inaktif enfeksyondur: Kişinin kanında çok az virus vardır ve araciğerinde iltihab yoktur.
Bağışıklık sistemi yeterli olan kişilerde meydana gelir bu, hepatit B virüsü olan karaciğer hücrelerini yokeder.

Doğum esnasında, bulaşmış olan çocuklar 1.aşamadan başlarlar ve 10-20 yıl sonra ikinci aşamaya geçerler. Kronik enfeksiyon olan ve yetişkinken bulaşmış kişilerse,genelde ikinci aşamadan başlar. 2.aşamada olan kişilerin üçüncü aşamaya geçme imkanları vardır. Buda yılda 10% demek.Herbir kişinin ikinci aşamada geçirdiği süreye bağlıdır. Bu tabiki değişir ve simdiden bilinmez. Eğer bulaşmış olan kişi, ya kendiliğinden yada tedavi nedeniyle üçüncü aşamaya geçmişse, siroz ve karaciğer kanseri geliştirmeden, Hepatit B enfeksyonu önlenmiş olur.

Teşhis
Akut hepatit B kan tahlili alınarak teşhis edilir, bu şekilde hepatit B visrusu üst tabakadan (HBsAg) olarak tesbit edilir.
Kronik hepatit B ise, altı aydan fazla bir süre içinde HBsAg tesbitiyle yapılır, yada belirlenen HBsAg ve tipik kronikleşen ve karaciğerdeki değişen iltihabsa, bir test yardımıyla, dokudan alınarak teşhis edilir.

Getirdiği hastalıklar
Eğer hasta uzun süre ikinci aşamada kalırsa, kronik iltihabın karaciğerde yara dokusu oluşturmasıyla, siroz olarak gelişir. İlerdede belki kansere yolaçabilir.
Kronik hepatit B ile 5-20 yıl sonra siroz gelişir, ama karaciğer kanseri 30-40 yıl sonra belirlenir.
Kronik hepatit B dünya genelinde en çok görülen ve siroz ve karaciğer kanserine yol açan nedendir. Dünyada uygulanan karaciğer transplantasyonunun 30- 40% hepatit sonucu siroz hastalarında yapılmaktadır.

Fulminant hepatit ( çok şiddetli geçen hepatit dönemi) akut hepatit B için, nadir bir komplikasyondur. Fulminant hepatit çok ciddi bir hastalık dönemi yaşatır, karaciğerin birçoğu zarar görür. Koma halinde karaciğerin çalışmamasına sebep olur ve en kötü durumda, bundan ölme ihtimali bile vardır. Bin kişiden biri, fulminant hepatit olmaktadır.

Tedavi
Karaciğerinde iltihab ve kanında fazla virus olan kronik hepatit B hastalarına, hepatit muayenesi yapılan özel bir bölümde, tedavi teklif edilmesi gerekiyor.
Bu bölümdeki doktorlarda, tedaviye ihtiyaç ve imkan olup olmadığını belirliyorlar.
İhtiyacın belirlenmesi için, herbir hastanın tedavisinin efektif olması ve ayrıca yaş, diğer ciddi hastalıklar ve aşırı alköl ve narkotik kullanımı, göz önüne alınarak karar belirleniyor.
Hepatit B tedavisinde kullanılan tüm ilaçları özel bölümdeki doktorlar verir. Eğer kronik hepatit B cok ilerlemiş, siroz gelişmişse o zaman yeni bir karaciğer nakli yapılıp yapılmaması konuşulur. Karaciğer naklindeki problemlerden biriside, yeni nakil yapılmış karaciğerde hepatit B enfeksyonunun yeniden çıkabilmesi.

Tedavinin faydası var.
Karaciğerden hepatit B´yi tamamen yokedecek bir tedavi yoktur. Varolan tedavilerde ise, geçici olarak virus yokedilir ve böylece iltihabın yokolması sağlanır.
İlerde siroz ve karaciğer kanserine yol açmaması için,kısa zamanda hedeflenen, Hepatit B tedavisinin amacı ise iltihabı yoketmektir.Bazı hepatit B hastalarında iltihabın kendiliğinden yokolması görülmekte.Vücudun bağışıklık sistemi, hepatit Bvirüsü üreten karaciğer hücrelerini yoketmesiyle gerçekleşir.

Hepatit B virüsüne karşı etkili olan ilaç
Virüse direk etkili olan, kronik hepatit B´ye ilaçla tedavi imkanı vardır. Mesela günde bir defa, Lamivudine var kapsül olarak ( yutulmalı). Lamuvidine tedavisinde ise birçoğunun kanında virüsün hızla azalması görülmekte, ayrıca karaciğer sayısınında normale yaklaştığı görülmektedir. Böylece bir yıllık tedaviyle, hastaların üçte biri, hastalığın üçüncü aşamasına geçmiş oluyorlar.
Artık karaciğerde yeniden iltihab olmuyor ve tedavide kalıcı oluyor.

Tedaviye devam etmeyen birçok kişide ise, iltihab yeniden alevleniyor. Lamivudine ile tedavide yan etki çok azdır. Bazı kişilerde yan etki mide bulantısı ve yemekten tiksinme olabilir.
Hepatit B tedavisi için birçok yeni ilaçlarda yoldadır.

Bu ilaçlar lamivudin yerine kullanılır veya onun yerine geçebilirde. Hepatit B ayrıca alfainter-feron ilede tedavi edilir, buda enjekt olarak verilir.

Tedavisi yarım sene sürmektedir. Ama interferon yan etkileride bilinmektedir.

Tavsiyeler
Akut hepatit B hastaları, bulaşma geçene kadar kondom kullanmalılar. Eğer hastalık kronik (kalıcı) olacaksa, aile ve sabit seksuel partneri önce aşılanmalı. Varsa eğer kronik hepatit B, ozaman tüm ev halkı ve sabit seksuel partnerde aşılanmalıdır. Birçok partnerin varsa onları kondom kullanarak, enfeksyona karşı korumalısın. Kronik hepatit B hamileliği önlemek anlamına gelmez. Hepatit B´de yeni doğan çocuk hemen aşılanır ve bu sekilde hepatit B´ye karşı korunmuş olur.
Kronik hepatit B anneleri rahatlıkla çocuklarını emzirebilirler.



İlaçlarla hepatit B
tedavisi gören kadınlar,
hamile kalmamalı.

Hepatit Hattı
Hepatit/ karaciğer iltihabı hastalığı hakkında soruları
olan herkese açık telefon danışmanlığı.

43 64 94 96

Pazartesi – Perşembe 10.00-15.00
Perşembe ayriyeten 19.00-21.00

Türk tercüman yardımıyla da danışmanla konuşmak
mümkündür.
Pazartesi- persembe günleri saat 10.00 -15.00

Hepatit hattı danışmanlığından
Hepatit ve diğer karaciğer hastalıkları
hakkında bulaşma yolları, önlem alma,
tedavi, hasta ve yakınlarına destek, sosyal durumlar
ve hepatit/ karaciğer iltihabıyla ilgili tüm sormak
istediğiniz soruları anonim olarak sorabilirsiniz.